ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาดิน อำเภอเขาพนม จังหวัดกระบี่

บทคัดย่อ

          ความดันโลหิตสูง  เป็นปัญหาทางสุขภาพที่สำคัญปัญหาหนึ่งซึ่งโรคนี้เป็นสาเหตุเกือบครึ่งหนึ่งของการตายด้วยโรคอัมพฤกษ์  อัมพาต  และโรคหัวใจก่อนวัยอันควร  โดยปัจจัยส่วนใหญ่ที่ก่อให้เกิดโรคมักเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมสุขภาพดังนั้น  การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยการประยุกต์แนวคิดด้านการรับรู้ความสามารถของตนเองการกำกับตนเองและการดูแลตนเอง (3 Self)เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาดิน  อำเภอเขาพนม  จังหวัดกระบี่  กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง  จำนวน  80  คน  แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ  กลุ่มละ  40  คน  โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ  ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับกิจกรรมบริการตามปกติจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและ หลังการทดลองโดยการใช้แบบสอบถาม  การวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป  ใช้สถิติเชิงพรรณนา  เช่น    ร้อยละ  ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยโดยใช้สถิติ  Paired t-test  และ Independent t-test  ที่ระดับนัยสำคัญ  0.05
         ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p-value <0.05) แต่อย่างไรก็ตาม  กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถตนเองในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงและคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการกำกับตนเองในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงได้แก่การบริโภคอาหาร  การออกกำลังกาย  และการจัดการความเครียดน้อยกว่าก่อนการทดลอง  แต่เพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p-value <0.05)  สำหรับด้านพฤติกรรมการดูแลตนเองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง  ได้แก่การบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย  และ  การจัดการความเครียด  เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนการทดลองและเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.05) กลุ่มเสี่ยงที่ได้รับโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพมีการเปลี่ยนแปลงความรู้ และพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนการทดลองแต่การรับรู้ความสามารถตนเองและพฤติกรรมการกำกับตนเองลดลงอาจมีสาเหตุเนื่องมาจากระยะเวลาในการจัดกิจกรรมค่อนข้างน้อยและกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เกิดความลังเลใจและยังไม่พร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในทันทีหลังจากทำกิจกรรมไปแล้ว  

 คำสำคัญ:  พฤติกรรมสุขภาพ กลุ่มเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง  

 Abstract

              High blood pressure is  one  of  the  major health problems which cause  nearly  half  of  all  deaths  of  paralysis,  stroke  and  heart  disease.  Most of factors that cause the disease are often associated with health behaviors  of  individuals. Therefore, this study aimed to examine the effectiveness  of  health  promotion  program  by  applying  the  concept of self - efficacy,  self-regulation  and  self-care (3 Self) to  promote  health  behavior  change  in  group  at  high  risk of hypertension at  Bankhaodin health promotion  hospital,  Khaophanom district,  Krabi province. The total  of  80  participants  at  high  risk  of  high  blood pressure were randomly  divided  into 2  groups  including  40 subjects each : experimental group and  comparison  group.  The experimental  group  received  health  promotion  programs,  whereas  the  comparison  group  received  normal  activities  from  public  health  officers.  Data  were  collected  before  and  after  the  experiment  by  using  questionnaires  and  were  analyzed  using  percentage,  mean  and  standard  deviation.  Paired  sample  t-test and independent t-test were  used  for  analyze  comparative  data.  The  differences  were  considered  statistically  significant  at  P–value <  0.05. Results showed that after  receiving  the  program,  the  experimental group had significantly  higher  mean  score  of  knowledge  related  to  hypertension  than  before  the  experiment  (p-value <0.05). However,  mean  scores  of  self-efficacy perception and self-regulation behavior in the experimental group at the end of the experiment were significantly lower than before receiving the program (p-value< 0.05) but significantly higher when compare to the comparison group (p-value < 0.05). Furthermore, the experimental group had mean score of self-care behavior for prevention of hypertension in terms of food consumption, exercise and stress management significantly (p-value <0.05) higher than before the experiment (p-value < 0.05) and higher  than  the comparison group.
           The  groups  at  high  risk   showed  that  after  receiving  the  health promotion  program  for  promoting  health  behavior change had change knowledge  and self-care  behaviors  increased  over  from  the first trial.   However, self-efficacy perception and self-regulation decreased.  This might possibly be due to the duration since the programs had been conducted over a short period.  The majority who undecided is not ready to change their behavior immediately after changing their behavior.

 Keywords:  Health  Behavior,  Pre-hypertention  Group,   Effect

ดาวน์โหลดฉบับเต็ม
: 463