การปลูกสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชนลุ่มน้ำโขง

บทคัดย่อ

           การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของเยาวชน เพื่อสร้างรูปแบบการปลูกสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และเพื่อประเมินรูปแบบการปลูกสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชนลุ่มน้ำโขงโดยวิธีการวิจัยแบบผสมผสานเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .96 และแบบทดสอบ แบบประเมินผลกิจกรรม สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่า t และการวิเคราะห์เนื้อหา

            ผลการวิจัยพบว่า

  1. ด้านสภาพปัญหาในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของเยาวชน พบว่ามีปัญหา 3 ด้านคือ 1) ด้านการเข้าไปใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติในเขตอุทยานแห่งชาติและพื้นที่โดยรอบ 2) ด้านความรู้ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและกฎหมายป่าไม้ 3) ด้านการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ส่วนด้านความต้องการ พบว่า มีความต้องการ 2 ด้าน คือ 1) ความต้องการมีส่วนร่วมเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ 2) ความต้องการแก้ปัญหาที่เกิดจากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  2. รูปแบบของกิจกรรมการปลูกสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นการฝึกอบรมประกอบด้วย 2 ภาค คือ ภาคที่หนึ่งเป็นการให้ความรู้ด้านทฤษฎี ประกอบด้วยเนื้อหา 3 ส่วน ส่วนที่หนึ่ง ความเป็นมาและสำคัญของอุทยานแห่งชาติกับระบบนิเวศ ส่วนที่สอง ปัจจัยที่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และส่วนที่สาม กรณีศึกษาบุคคลผู้เป็นต้นแบบที่ดีในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และภาคที่สอง เป็นภาคปฏิบัติด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วยกิจกรรม 4 อย่าง คือ การศึกษาระบบนิเวศตามเส้นทางธรรมชาติศึกษา การสร้างฝายแม้ว การทำแนวกันไฟ และการปลูกต้นไม้
  3. การประเมินรูปแบบการปลูกสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชนลุ่มน้ำโขง พบว่า รูปแบบของภาคทฤษฎีนั้น คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของกลุ่มตัวอย่างหลังการเข้าร่วมกิจกรรมสูงกว่าก่อนการเข้าร่วมกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ส่วนในภาคปฏิบัตินั้นพบว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ย 4.72

คำสำคัญ: การปลูกสร้าง การอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ เยาวชน ลุ่มน้ำโขง

 

Abstract

          This research aimed to study the problems and needs for conserving natural and environmental resources of the youth, to create the model in conserving natural and environmental resources and to evaluate the model created. A mixed-method using quantitative and qualitative techniques was employed. A survey questionnaire yielding reliability value of .96, test papers, and activity evaluation forms were utilized. Means, standard deviation, t-test, and content analysis were used in the data analysis.

           The research findings were as follows:

  1. The problems in conserving natural and environmental resources of the youth were found in 3 aspects: 1) the use of natural resources in the national parks and nearby areas, 2) the knowledge in conserving natural and environmental resources and forest-related laws, and 3) the participation in conserving natural and environmental resources. in terms of the needs in conserving natural and environmental resources, two aspects were obtained: 1) the need in preserving natural and environmental resources, and 2) the need in solving the problems derived from exploiting natural and environmental resources.
  2. The model in conserving natural and environmental resources was gained. it consisted of two sections. The first section, cognitive knowledge containing three parts: the history and significance of the national parks and ecology; factors that destroyed natural and environmental resources; and case studies of good example persons in conserving natural and environmental resources. The second section was the practice of natural and environmental resource conservation including four activities; an eco-trekking study; check dam building; firebreaks construction; and tree planting.
  3. The evaluation of the model for conserving natural and environmental resources in terms of cognitive knowledge test showed a higher mean score of learning achievement of the sampled groups after participating in the activities. The difference in the mean scores of before and after participation of the activities was found at level .01 of significance. Referring to the practice section, the satisfaction of the sampled groups was found to be at the highest level (mean = 4.72).

Keywords: Raising, Awareness, Natural Resources, Youth, The Mekong Basin

ดาวน์โหลดฉบับเต็ม
: 224