การพัฒนารูปแบบการจัดการสุขภาพระดับอำเภอโดยการจัดกระบวนการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมของเครือข่ายในพื้นที่: กรณีศึกษา อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

           ระบบสุขภาพระดับอำเภอเป็นการทำงานที่จะต้องอาศัยการจัดการและการเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อให้เกิดคุณภาพและการจัดบริการสุขภาพในระดับปฐมภูมิที่ได้มาตรฐาน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการมีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษารูปแบบการจัดการสุขภาพระดับอำเภอโดยประยุกต์แนวคิดการจัดการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมโดยใช้เครือข่ายในพื้นที่อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย ได้แก่ คณะกรรมการจัดการสุขภาพระดับอำเภอ จำนวน 42 คน ทำการวิจัยระหว่างเดือน มกราคม 2558–มิถุนายน 2558 เก็บรวบรวมข้อมูลด้วย แบบสอบถามการวิจัย แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต สถิติที่ใช้เป็นสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาในส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัย กระบวนการจัดการเรียนรู้ในครั้งนี้ประกอบด้วย 1) การส่งเสริมความรู้เพื่อสร้างกระบวนการจัดการเรียนรู้ 2) การเสริมสมรรถนะการบริหารจัดการสุขภาพระดับอำเภอ 3) การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ความรู้ 4) การสร้างเครือข่ายอำเภอควบคุมเข้มแข็งแบบยั่งยืนภายใต้ระบบสุขภาพระดับอำเภอ ผลการดำเนินงานตามขั้นตอนดังกล่าวส่งผลให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ การมีส่วนร่วม และความพึงพอใจเกี่ยวกับการดำเนินงานจัดการสุขภาพในระดับอำเภอเปลี่ยนแปลงดีขึ้นและพื้นที่มีผลการประเมินเครือข่ายสุขภาพระดับอำเภอ ตามเกณฑ์การดำเนินงานพัฒนาเครือข่ายสุขภาพระดับอำเภอ ของกระทรวงสาธารณสุข ผ่านเกณฑ์อยู่ในระดับ 4 หรือระดับมากโดยสรุป ปัจจัยความสำเร็จ คือ การเปลี่ยนแปลงการเรียนรู้ร่วมกับการปฏิบัติจริงในพื้นที่ และการใช้เครือข่ายการทำงานที่มีความเข้าใจวัฒนธรรมและภาษาหรือท้องถิ่น ส่งผลให้เกิดความเข้มแข็งของภาคีเครือข่ายระดับล่างที่เป็นผู้ปฏิบัติจริง

 

คำสำคัญ: ระบบสุขภาพระดับอำเภอ กระบวนการเรียนรู้และมีส่วนร่วม ความพึงพอใจ

 

Abstract

              The action research aimed to develop the district health system model through knowledge management and learning process in local networks, which investigated in Khu nHan district of Sisaket province. The samples comprised of 42 persons who were district health management committees. The research was conducted during January to June 2015. Data were collected by using questionnaires, interviews and observation. Statistical analysis employed descriptive statistics namely percentage, mean, standard deviation and content analysis.

              The research findings were as follows:

              The results revealed that the model enhanced the stakeholders to engage participants with the process including 4 elements: 1) promoting knowledge for learning management process, 2) encouraging the management competency of DHS, 3) enhancing the knowledge, and 4) building the strength of network base on DHS. which included the participants knowledge and satisfaction that were found to be increased. The network health assessment to district health system standard passed to four levels or a higher level.

              In conelusion the key success factors were transformative learning through local actors in the community and the local network actors who understood about local culture and communication from lower to higher level.

 

Keywords: District Health System, Participatory Learning Process, and Satisfaction

ดาวน์โหลดฉบับเต็ม
: 265